Kompresör Yağları / 4 dk
Kompresör Yağı Seçiminde Kritik Noktalar
Basınçlı hava sistemlerinde kompresör yağları, sadece dönen parçaları yağlamakla kalmaz; aynı zamanda havayı sızdırmaz hale getirir ve hava sıkıştırması sırasında ortaya çıkan aşırı ısıyı uzaklaştırır. Yanlış kompresör yağı seçimi, enerji verimliliğini düşürür ve separatörlerin tıkanmasına yol açar.
İçindekiler
- - Kompresör Tiplerine Göre Yağ Seçimi
- - Oksidasyon ve Karbon Tortusu
- - Çalışma Sıcaklığı ve Servis Aralığı
- - Separatör Ömrü ve Köpüklenme
Kompresör Tiplerine Göre Yağ Seçimi
Vidalı (rotary screw) kompresörler, yağın hava ile iç içe sıkıştırıldığı sistemlerdir ve iyi su/hava ayrışması (demulsibility) gerektirir. Pistonlu kompresörler ise daha yüksek sıkıştırma sıcaklıklarına maruz kaldığı için karbon tortusu (koklaşma) oluşturmayan, daha kalın (genellikle ISO VG 100 veya 150) yağlara ihtiyaç duyar.
Oksidasyon ve Karbon Tortusu
Hava ile yoğun temas halinde sürekli yüksek sıcaklıklarda çalışan kompresör yağı hızla okside olmaya eğilimlidir. Oksidasyon, yağın kararmasına, vizkozitesinin artmasına ve valflerde yangın riskine bile yol açabilen inatçı karbon tortularının oluşmasına neden olur.
Çalışma Sıcaklığı ve Servis Aralığı
Standart mineral kompresör yağları 2.000 ila 4.000 çalışma saati ömür sunarken, PAO veya sentetik ester bazlı yağlar 8.000 ila 12.000 saate kadar hizmet edebilir. Ancak kompresör çıkış sıcaklığının 90°C'nin üzerine çıkması, planlanan yağ ömrünü ciddi oranda kısaltır.
Separatör Ömrü ve Köpüklenme
Kompresör yağında köpük önleyici katkıların kalitesi, yağın hava ile olan ayrışma performansını belirler. Eğer yağ fazla köpürürse, basınçlı havayla birlikte hatta kaçar, bu da hava/yağ separatörlerinin erken tıkanmasına ve hat filtrelerinin kirlenmesine sebep olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Kompresörde motor yağı veya hidrolik yağ kullanılır mı?
Kesinlikle hayır. Motor yağlarındaki deterjan katkıları nemi tutar (emülsiyon yapar), hidrolik yağlar ise hava ayırma (air release) ve oksidasyon dayanımı açısından yüksek basınçlı hava sıkıştırma şartlarına uygun değildir.
Kompresör yağının ömrü dolduğunu nasıl anlarız?
Yağ ömrü; kompresörün çalışma saati sayacıyla takip edilir. Ancak yağın renginin zifte dönmesi, kokusunun yanık gibi olması ve separatör basınç farkının artması yağın değişmesi gerektiğinin acil göstergeleridir.
Vidalı kompresörde ISO VG 46 mı 68 mi kullanılır?
Bu durum kompresör üreticisinin (OEM) şartnamesine ve ortam sıcaklığına bağlıdır. Daha serin iklimlerde ve belirli tasarımlarda ISO VG 46 kullanılırken, ılıman/sıcak iklimlerde ve genel vidalı sistemlerde ISO VG 68 daha yaygın tercih edilir.
Yağ tüketimi (hatta yağ kaçırma) neden artar?
Eğer kompresör sürekli aşırı sıcak çalışıyorsa yağ buharlaşır; eğer yanlış ve ucuz (köpüren) bir yağ kullanılıyorsa separatör görevini tam yapamaz ve yağ havayla birlikte tesisata kaçar.