Endüstriyel Yağlar / 5 dk
Dişli Yağlarında Viskozite Neden Önemlidir?
Dişli yağlarında viskozite, yağ filmi kalınlığını belirleyen en kritik fiziksel özelliktir. Yanlış viskozite kullanımı; dişli kırılmalarına, aşırı ısınmaya ve enerji kayıplarına neden olur. Kapalı dişli kutularında redüktör ömrünü uzatmak için viskozite ve katkı paketi uyumu şarttır.
İçindekiler
- - Yük ve Hız Faktörlerinin Etkisi
- - Aşırı Basınç (EP) Katkıları
- - Mikropitting (Karıncalanma) Koruması
- - Sıcaklık Değişimlerinin Viskoziteye Etkisi
Yük ve Hız Faktörlerinin Etkisi
Düşük hızlarda ve yüksek torkta çalışan dişli sistemleri (örneğin kırıcılar, karıştırıcılar) metal teması riskini taşır; bu nedenle daha yüksek viskoziteli (örneğin ISO VG 320 veya 460) yağlara ihtiyaç duyar. Yüksek devirli sistemler ise sürtünme direncini aşmak için daha ince yağlarla (ISO VG 150 veya 220) yağlanmalıdır.
Aşırı Basınç (EP) Katkıları
Dişli çarkların birbirine temas ettiği noktalarda oluşan devasa basınç, sıvının anında dışarı itilmesine neden olur. EP (Extreme Pressure) katkıları, dişli yüzeyinde fosfor ve sülfür bazlı koruyucu bir kimyasal katman oluşturarak metal metale kaynamayı engeller.
Mikropitting (Karıncalanma) Koruması
Özellikle rüzgar türbinleri ve ağır sanayi redüktörlerinde, mikroskobik düzeydeki yüzey yorulmaları zamanla dişli kırılmalarına yol açar (mikropitting). Viskozitenin doğru olması, bu mikro çatlakların oluşumunu engellemede katkı paketine destek veren birincil unsurdur.
Sıcaklık Değişimlerinin Viskoziteye Etkisi
Çalışma ortamının veya dişli kutusunun sıcaklığı yağın akışkanlığını doğrudan değiştirir. Aşırı sıcak çalışma koşullarında yağın koruyucu filmi incelerek yırtılır. Bu tip durumlarda viskozite endeksi (VI) yüksek, sentetik (PAO veya PAG) dişli yağlarına geçiş yapılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Düşük viskoziteli dişli yağı kullanırsam ne olur?
Yağ filmi çok ince olacağı için dişliler arasında tam ayrılma sağlanamaz. Metal metale sürtünme artar, aşınma hızlanır ve redüktör çok daha kısa sürede arızalanır.
Redüktörlerde neden sentetik dişli yağı tercih edilir?
Sentetik dişli yağları, aşırı sıcak ve aşırı soğuk ortamlarda vizkozitelerini çok daha iyi korurlar. Ayrıca oksidasyon ömürleri uzun olduğu için (mineral yağa kıyasla 3-4 kat) bakım aralıklarını uzatırlar.
PAG bazlı dişli yağları diğer yağlarla karışır mı?
Hayır. Polialkilenglikol (PAG) bazlı sentetik dişli yağları, mineral ve PAO bazlı yağlarla kesinlikle karışmaz. Sistemde PAG yağa geçilecekse detaylı bir yıkama (flushing) işlemi yapılması zorunludur.
Dişli kutusundaki yağ neden köpürür?
Köpürme; yanlış vizkozite, sisteme su sızması, köpük önleyici katkının tükenmesi veya redüktörün kapasitesinin üzerinde yağla doldurulması gibi nedenlerden kaynaklanır.